turkudostlari.biz

celalim o halde ezgilere ek yapıcam.
bana istediğimiz bilgileri söyle.
veritabanına yeni sütunlar açıcam.

db de şu anda olanlar:

ezgi ismi.
yöresi.
nota dosyası mevcut.

yani hala ayrı yerlerde mi olacak sözsüzlerle sözlüler?

ayrı olacaklar ama çok fazla ayrıntıya girebilicez

peki o zaman.

yöre, kaynak, dipnot. aynı sözlülerdeki gibi işte. yöreye kaynağa tıklandı mı aynılarını sıralayacak falan. yalnız dipnotta sınır olacak mı?
ben ezgilerin künyesini çıkarmaya başladım. a harfinin çoğu bitti bile.

Yöre-Kaynak-Dipnot

Yöre Kaynak sıralaması yapabilecek.

Dipnotta sınır olmayacak.

o zaman ben bana gönderdiğin artvin ezgilerini eklemiyorum.
yeni sisteme göre ekleriz.

(Çingenelere mahsus Türkçe havalar)


AYILANA GAZOZ
Yöre: Edirne
Kaynak: Deli Selim (Selim Kızılcıklılar), Kadir Üründülcü
Derleyen: Melih Duygulu (Kasım 1994)

Oynamaya geldik oynamaya
Düğün dernek göbek atmaya
Limoncu derler adıma
Kimseler doyamaz tadıma

bağlantı
Ayılana gazoz bayılana limon
Ayılana gazozu da bayılana limon

Zincirimi doladım boynuma
Altınları dizdirdim de gerdanıma
Limoncu dediler benim adıma
Kimse de gelemez yanıma

bağlantı

Başörtümü doladım da belime
Herkesi baktırdım kendime
İlvancı derler adıma
Kimse de gelemez yanıma

bağlantı



Deli Selim'in bestelerinden olan bu Türkçe Çingene havası, 1930-1940 yıllarının kanto melodilerindendir. Ezginin çeşitlemesi Fehmi Ege'nin meşhur Ebegümeci Kantosu'nun da son kısmında koda olarak yer alır. Ayrıca melodilerdeki benzerlikler için "Çalış Çabala" ve "Yek Çay Diklom" adlı şarkılara bakınız.

Notada * iminin olduğu yerden itibaren bir ölçülük ek yapılıyor. Bu türden melodi ilaveleri ve abartılı nağme icralarına Çingene müziğinde "keriz atma" adı verilir.



***


BİZİM MAALLE
Yöre: Edirne
Kaynak: Deli Selim (Selim Kızılcıklılar), Kadir Üründülcü
Derleyen: Melih Duygulu (Kasım 1994)

Gide gide yoruldum
Bir taş buldum oturdum
Şarapçının oğluna
Bir bakışta vuruldum

Laçosta vay laçosta vay
Yanlarım ağrıyor laçosta vay

Bizim maalle aşağıki maalle
(Bizim maalle şarapçı maalle)
Sizin maalle gogocu maalle

Annem beni bakkala yolladı
Bakkal bana elini salladı
Naşti piriva naşti piriva
O sar dikalama naşti piriva




Çingene şarkıları arasında pek çoğu birbiriyle benzeşmeler gösterir. Nikriz makamının genel karakterine uygun ezgi tiplerinden olan bu şarkı birbirine benzer sözlerle çeşitlenebilmektedir. Bunun dışında yer alan melodi çeşitlemeleri de bu tip ezgi çatılarının Çingene müziği geleneğinin temel taşlarından olduğunu bizlere göstermesi bakımından önemlidir. Çeşitlenmeler için "Kızım Kızım" ve "Bu Kimin Donu (Kako Sali)" adlı parçalara bakınız.



***


KIZIM KIZIM
Yöre: Edirne
Kaynak: Deli Selim (Selim Kızılcıklılar), Kadir Üründülcü
Derleyen: Melih Duygulu (Kasım 1994)

Kızım kızım kızım
Oynar bana zıplar bana
Ara sıra bazı göbek atar babasına

bağlantı
Yandan kızım yanan
Baban sever candan
Yandan kızım yandan
Boşan gel kocandan
Oyna bana kızım
Çal bana kızım
Oyna oyna

Kızım kızım kızım
Ağlar bana güler bana
Ara sıra bazı cilve yapar babasına

bağlantı



Nikriz çatılı ezgi tiplerinen olan bu şarkı, Çingene repertuvarının yeni örneklerinden birisidir. Yaklaşık on beş senelik mazisi olan bu şarkı, bugün neredeyse unutulmuştur.



***


BU KİMİN DONU (KAKO SALİ)
Yöre: Edirne
Kaynak: Yaşar İl-Selim Sesler
Derleyen: Melih Duygulu

Bu kimin donu
Kaynanamın donu
Ben yıkamam onu
Leş kokar donu

bağlantı
Aman dey Kako Kako Kako
(Aman dey Kako Kako sali)
Geman dey Kako Kako

Bu kimin donu
Saçaklının donu
Leş kokar donu
Ben yıkamam onu

bağlantı


Bu şarkı Çingeneler arasında birkaç şekilde söylenebilen ve çeşitlemesi en fazla olan örneklerdendir. İşlediği tema ve içerdiği sözler bakımından aynı olan şarkının diğer çeşitlemesinde melodi akışı ve makam özellikleri farklılık göstermektedir. Bu örnekte bazı motifler "Bizim Maalle" ile "Kızım Kızım" şarkılarının melodi kalıplarıyla benzerlik göstermektedir. Şarkının ne zaman ve kim tarafından yapıldığı (bestelendiği) hakkında pek çok görüş vardır. Özellikle bu tipin diğerine göre daha yakın bir dönemde yapıldığı söylenebilir. Şarkı, 11 Mayıs 2001 tarihinde Yaşar İl'den ve 18 Ocak 2004 tarihinde Selim Sesler'den ayrı zaman ve mekanlarda derlendi. İcralar hemen hemen birbirinin aynıdır.



***

ÇADIRIMIN ÜSTÜNE
Yöre: Sulukule-Fatih-İstanbul
Kaynak: Bilinmiyor
Derleyen: Melih Duygulu (12-08-1996)

Çadırımın üstüne şıp dedi damladı
Allah canımı almadı almadı

bağlantı
(ah) Rampi rampi
Rampi rampi
Geldi de içmek vakti

Domatesin çekirdeği kırmızı kırmızı
Güllü bu mahallenin yıldızı yıldızı

bağlantı



Bu şarkı Hicaz çeşnili Çingene havalarının en sevilen örneklerindendir. Bilhassa İstanbul ve çevresinde icra edilen bu şarkının eski bir kanto ezgisi olma ihtimali yüksek gibi görünüyor. Gerçi kanto ezgilerinde pek görülmeyen uzatmalı ses kullanımı bu şarkıda varsa da bunun daha sonradan eklenme ihtimalini de göz önünde bulundurmak gerekir. Şarkının pek çok kaydı olmasına karşın bu çeşitleme, Sulukule devriyelerinden birinde yapılan bir derlemede kaydedildi. Müzisyenler isim vermek istemediler.



***


KELLE
Yöre: Sultanmahalle (Hatice Sultan Mahallesi)-Fatih-İstanbul
Kaynak: Bilinmiyor
Derleyen: Melih Duygulu (12-08-1996)

Amanını kelle kelle
Gel beni biraz yelle

Kelleyi verdik fırına
Pişmedi kaldı yarına

Aman kelle kelle
Altını üstünü yelle



Bu şarkı, 4 süreli Çingene şarkılarının en tipik olanlarından birisidir. İstanbul ve çevresinin Çingene kültürünün ürünlerindendir. Sulukule'deki kadın okuyucular, şarkının bentlerini gruplar halinde okurlar. Şarkı Sultanmahalle Romanlarından derlendi. Müzisyenler isim vermek istemediler.



***

ROMANSIN
Yöre: Edirne
Kaynak: Mehmet Yerkabartan
Derleyen: Melih Duygulu

Getirin şu biraları
Çekelim de kafaları
Kuralım da masaları
Romansın Romansın



Romanların yaşam biçimlerini bir kimlik göstergesi olarak ele alan bu şarkı, son dönemlerde ortaya çıkan Çingene müziği repertuvarının seçkin parçalarından birisidir. Aynı zamanda bir oyun havası olan şarkının bağlantı kısımlarında ritmik terennümler ezgisel bütünü de renklendirecek nitelikte icra ediliyor.


***

Yöre: Edirne
Kaynak: Kadir Üründülcü, Selim Kızılcıklılar, Selami Karaali, Murat Kızılcıklılar, Naci Kokina
Derleyen: Melih Duygulu (Kasım 1994)

Maşa satarım sipsi satarım
Zilleri takar göbek atarım
Gacime de sarılıp yatınca (tak tak tak tak)
Mahalleye çalım satarım

bağlantı
Üfleye üfleye mum söndü
Aman başım vay başım
Vay başım bir döndü

Gece çalışır gündüz yatarım
Yatak içinde keyif çatarım
Kuruyu da fırına verince (tak tak tak tak)
Neşelenir göbek atarım

bağlantı



Bu şarkı, Çingene yaşamını en iyi anlatan şarkılardan birisidir. Karcığar makamının özelliklerini gösteren ezgi çatısına sahiptir. Şarkının icrası sırasında sesler son derece esneterek çalınır. Şarkı içerisinde söylenen "tak tak" gibi bazı ünlemler, hem sözün ifade etmek istediği anlamı güçelndirmekte, hem ezginin ritmik karakterininortaya çıkmasında yardımcı olmaktadır.

bi yorum yapsadın celalim

ekleme bence artık.

yeni sisteme göre ekleriz.

hemen başlıcam yarın

ertesi güne biter.

bunlar sözlü diye yolladım

şimdi ezgilerin detaylarını çıkarmaya çalışıyorum. birkaç gün içinde biter sanırım.

eklendiler.
aradakiler kaynamasa bari biz sistemi güncelleyene kadar.

bu akşam başlamaya karar verdim revizyona