turkudostlari.biz

Ağıt 1: Aşık Duran'ın Ağıdı
Yöre: Mucur
Kaynak: Numan Dündar-Dağıstan Dündar-Ali Rıza Yurtoğlu

Ağıt 2: Duran'ın Ağıdı
Yöre: Sungurlu
Kaynak: Sıtkı Begit

Mucur ilçesinin Mikâil köyünden 1927 yılında dünyaya gelen ve genç yaşta şiire başlayan Âşık Duran Şahin, sazıyla Anadolu'nun bir çok vilayetlerini dolaştı. Gönlünü kaptırdığı Elif ve Sultan adlı kadınlar için içli şiirler söyleyen ve bir müddet cezaevinde yatan Âşık Duran, şiirlerini "Hakikat Methiyeleri''ve "Sazımla Başbaşa" adlı kitaplarda toplamıştır.

Köyü Mikâil'e dönüp ziraatle uğraşan Âşık, arazi suyu yüzünden hasımları tarafından Asma-Karadam köyü yakınlarında Kevekli denilen yerde pusuya düşümlerek 1966 yılında öldürülmüştür. Asma köyünden Numan Dündar ve Dağıstan Dündar'dan derlediğimiz Âşık Duran için söylenen ağıdı, Kırıkkaleli sanatçı Ali Rıza Yurtoğlu plağa okumuştur.

Mikail derler de güneye yüzü
Çağlayıp akıyor önünde özü
Kurşunu yiyince tutmamış dizi
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Kevekli'den çıktım yıldız parladı
Sağımı solumu düşman daladı
Çaldım tabancamı ateş almadı
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Kevekli derler de derenin içi
Ne idi vurdular Duran'ın suçu
Al kana boyanmış kekili saçı
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Kevekli'nin önü güneye karşı
Vay ana dedikçe çaldılar taşı
Yok muydu Duran'ın bir tek gardaşı
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Kevekli'nin üstüne kurulmuş pazar
Kondurmayın sinekler yaralar azar
Duran öldü diye kırat boş gezer
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Âşık Duran için söylenen bu ağıt, aşağıdaki ağıtla benzeşmektedir. Çorum, Sungurlu ilçesinin Kaledere köyünden zengin bir ağanın oğlu olan Duran, sarışın, yakışıklı, babayiğittir. 1950 yıllarında yaylada iken çadırda kıstırılan Duran, hasımlarının elinden kurtulmayı başarmış, aynı kişilerce takip edilerek vurulup öldürülmüştür.

Sarıymış da Duran'ımın bıyığı
Duran'ımı ettiler dağlar geyiği
Yok muyumuş Kaledere böyüğ
Şu köyler içinde düşman çoğumuş

İndirdiler Keçeli'ye aşağı
Belinden aldılar Tosya kuşağı
Tükendi mi tabancayın fişeği
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Duran'ın gezdiği Erikli orman
Kırıldı dizlerim kalmadı derman
Bu sefer koyverin bir daha gelmem
Yürü Duran yürü aklın yoğumuş

Duran'ın evi de kıbleye karşı
Vay anam dedikçe çaldılar taşı
Öz kardaşım idi Bekir Onbaşı
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş

Düşman bizi süre süre götürdü
Kınalı keklik gibi kuma yatırdı
On parmağın al kanıma batırdı
Yürü Duran yürü düşman çoğumuş

Duran'ı getiren bir kara kağnı
Kağnının içinde çenesi bağlı
Duran'ı vuran da Molla Ömer oğlu
Yürü Duran yürü dostun yoğumuş


Ali Rıza Yurtoğlu, Hülya Plak, 1967.
Numan Dündar, Mucur, Asma Köyü, doğ. 1959, ilkokul. Aynı köyden Dağıstan Dündar, doğ. 1962, ilkokul.
Sıtkı Begit, Çorum, Sungurlu, İmirli Köyü, 1940 doğ. ilkokul 3.

Öyküleriyle Kırşehir Türküleri, Destanları, Ağıtları - Baki Yaşa Altınok, Oba Yay., Mayıs 2003, s. 449-451

abi 2. ağıt aşık durana değil. başka bir durana. çeşitleme olduğu için aynı başlık altında vermiş kitapta ama biz ayırsak daha iyi olur.

biri aşık duranın, öbürü de duranın ağıdı olabilir

2. duran mucurlu değil sungurlu kaledere köyünden. gerçi memleket söylemesek de olur, hikayede anlatıyor..